Tip 1 diyabette sensör ve insülin pompasını SGK öder mi?

Ben de Tip 1 diyabetle yaşıyorum; sensör ve insülin pompası kullanıyorum. SGK bu cihazların ve sarf malzemelerinin bedelini karşılamadığında ya da eksik karşıladığında bunun ne kadar pahalı ve yorucu bir süreç olduğunu kendi hayatımdan biliyorum. SGK sensör, pompa ve ölçüm çubuğu giderlerini hangi şartlarla ödüyor, ödemediğinde hangi yollara başvurulabilir? Bu yazıda kuralları ve hukuki yolları adım adım anlatıyorum.

SGK diyabet cihazlarını hangi kurala göre öder?

SGK, Tip 1 diyabette kullanılan cihaz ve malzemeleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Sağlık Uygulama Tebliği’ne (SUT) göre öder. Kanun, genel sağlık sigortalısına tıbbi cihaz ve sarf malzemesi sağlanmasını finansmanı sağlanan hizmetler arasında sayar:

f) Yukarıdaki bentler gereğince sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 63/1-f

Ancak Kanun, hangi malzemenin hangi miktarda ve hangi şartla ödeneceğini belirleme yetkisini SGK’ya bırakır:

Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir.

5510 sayılı Kanun, m. 63/2 (ilk cümle)

Bu belirleme sonucunda kapsam dışında bırakılan hizmetler de Kanunda “Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetleri” arasında sayılır:

d) (Ek: 17/1/2012-6270/7 md.) 63 üncü maddeye göre yöntem, tür, miktar ve kullanım sürelerinin belirlenmesi sonucunda Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin kapsamı dışında bırakılan sağlık hizmetleri.

5510 sayılı Kanun, m. 64/1-d

Bu yetki SUT ile kullanılır. SUT, 24.03.2013 tarihli ve 28597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve o tarihten bu yana çok sayıda değişiklik geçirdi. Diyabet açısından önemli olan kurallar şunlardır:

• Liste esası: Ayakta tedavide kullanılan tıbbi malzemeler SUT eki “Ayakta Tedavilerde Kullanılan Tıbbi Malzemeler” (EK-3/C) listelerinde tanımlanır. Bu listelerde yer almayan malzemelerin bedeli, SUT’taki istisnalar dışında ödenmez (SUT 3.1.2/1-2).
• Tavan fiyat: Listelerdeki birim fiyatlar tavan fiyattır (SUT 3.1.1/8). Ayakta tedavide malzeme, listedeki fiyatı aşmamak üzere fatura tutarı üzerinden ödenir (SUT 3.2.2/1). Fatura liste fiyatını aşıyorsa aradaki fark hastada kalır.
• Kayıt şartı: Malzemenin Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun kayıt sisteminde (TİTUBB/ÜTS) kaydı tamamlanmış olmalıdır. Kayıt tek başına ödeme için yeterli değildir (SUT 3.1.1/2). Malzeme ayrıca SGK’nın provizyon sistemi MEDULA’da SUT koduyla barkod bazında tanımlı olmalıdır (SUT 3.1.1/14).
• Sözleşmeli satış noktası: Ayakta tedavide kullanılan malzemeler SGK ile sözleşmeli satış merkezlerinden veya eczanelerden alındığında ödenir (SUT 3.1.2/16).

Uygulamada en çok sorun çıkaran kural ise şudur: Bedeli ödenmeyen bir cihazın sarf malzemesi de kural olarak ödenmez.

Kurum mevzuatında yer alan istisnalar hariç Kurumca bedeli karşılanmayan tıbbi cihazlara ait tıbbi sarf malzeme ve bakım/onarım bedelleri karşılanmaz.

SGK Sağlık Uygulama Tebliği, m. 3.1.2/17

Bu yazıda sık geçecek iki kavramı açıklayayım. Sağlık kurulu raporu, birden fazla hekimin imzasıyla düzenlenen ve SUT’ta belirli malzemeler için aranan rapordur. Uzman hekim raporu ise tek bir uzman hekimin düzenlediği rapordur. SUT, her malzeme için hangi raporun, hangi hekimlerce ve hangi basamaktaki hastanede düzenleneceğini ayrı ayrı belirler.

Sürekli glukoz izleme sensörünü SGK karşılıyor mu?

Evet, ama yalnızca 2-18 yaş aralığındaki Tip 1 diyabetli hastalar için. Sensör, 12.12.2024 tarihli ve 32750 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan SUT değişikliğiyle EK-3/C listesine A10142 koduyla eklendi. Aynı gün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı da 18 yaş altı Tip 1 diyabetli çocukların kullandığı sürekli glukoz izlem sisteminin geri ödeme listesine alındığını duyurdu.

Ödeme şartları, SUT eki Tıbbi Sarf Malzemeler Listesi’nde (EK-3/C-4) A10142 kodunun açıklamasında yer alır. Listenin güncel hâline göre (son değişiklik: RG 17.01.2026, S. 33140) sensör bedeli; “2-18 yaş aralığında ve Tip I Diyabetli hastalarda ikinci veya üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucularında görevli en az bir çocuk endokrinoloji hastalıkları uzmanının yer aldığı bir yıllık sağlık kurulu raporuna istinaden” ve çocuk endokrinoloji hastalıkları uzmanı, çocuk hastalıkları uzmanı veya aile hekimi tarafından üçer aylık kullanım miktarlarında reçete edilmesi hâlinde karşılanır. Listedeki SUT fiyatı 3.850,00 TL’dir ve bu tutar reçete edilen bir aylık malzemenin fiyatıdır. Aynı açıklamayı Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de kararında aynen aktarmıştır (Yargıtay 10. HD, 27.04.2026, 2024/11674 E., 2026/5691 K.).

Bu şartları madde madde sıralarsak:

Şart	SUT’taki karşılığı
Hastalık	Tip 1 diyabet
Yaş	2-18 yaş aralığı
Rapor türü ve süresi	Bir yıllık sağlık kurulu raporu
Raporu düzenleyecek yer	İkinci veya üçüncü basamak resmî sağlık hizmeti sunucusu
Raporda bulunması gereken hekim	En az bir çocuk endokrinoloji hastalıkları uzmanı
Reçeteyi yazabilecek hekim	Çocuk endokrinoloji hastalıkları uzmanı, çocuk hastalıkları uzmanı veya aile hekimi
Reçete miktarı	Üçer aylık kullanım miktarı
Ödenecek tutar	Bir aylık malzeme için en fazla 3.850,00 TL (SUT fiyatı), fatura tutarını aşmamak üzere

Dikkat edilmesi gereken üç nokta var:

• Rapor özel hastaneden olmamalı: Açıklama “resmi sağlık hizmeti sunucularında” düzenlenen rapordan söz eder. Özel bir hastaneden alınan rapor bu şartı karşılamaz.
• 18 yaşın aşılması: Kapsam yaşa bağlı olduğu için, çocuk 2-18 yaş aralığının dışına çıktığında SUT’a göre ödeme sona erer. Geçiş döneminde raporun ve reçetenin hangi tarihe kadar geçerli olacağı ayrıca kontrol edilmelidir.
• Yetişkinler: SUT’ta yetişkin Tip 1 diyabetliler için bir sensör ödeme kalemi yoktur. Yetişkinler için tek yol, aşağıda anlatılan SGK başvurusu ve dava yoludur. Bu yolda sonuç, her dosyada ayrıca alınacak bilirkişi raporuna bağlıdır.

Sensörün sözleşmeli medikal firmadan veya eczaneden temin edilmesi gerekir (SUT 3.1.2/16). Ürünün de MEDULA’da A10142 koduyla barkod bazında eşleştirilmiş olması gerekir; eşleştirilmemiş bir marka ya da model için ödeme yapılmaz (SUT 3.1.1/14). Reçeteden önce kullanmayı düşündüğünüz ürünün SGK’da tanımlı olup olmadığını satış noktasına sormak, gereksiz bir ret yazısını önler.

Kan şekeri ölçüm çubukları ve ölçüm cihazı nasıl ödenir?

Kan şekeri ölçüm çubukları ve ölçüm cihazı uzman hekim raporuyla ödenir; çubuk sayısı hastanın yaşına ve tedavisine göre değişir. Bu kurallar SUT’un 3.3.2 maddesindedir. Madde 12.12.2024 tarihli değişiklikle yeniden yazıldı; satış noktasına ilişkin (d) bendi ise 08.03.2025 tarihli ve 32835 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bugünkü hâlini aldı.

c) Kan şekeri ölçüm çubukları;
1) Tip I diyabetli çocuk hastalar (18 yaş altı), gebeler, transplantasyon hastalarında sağlık raporunda tedavi protokolü olarak belirtilen adetler esas alınarak,
2) Tip I diyabetli erişkin hastalar ve insülin kullanan tip II diyabetli tüm hastalarda ayda en fazla 150 adet,
…
reçete edilmesi halinde bedeli Kurumca karşılanır.

SGK Sağlık Uygulama Tebliği, m. 3.3.2/1-c

Maddenin diğer hükümleri kısaca şöyledir:

• Rapor: Aile hekimi uzmanı, endokrinoloji ve metabolizma, iç hastalıkları veya çocuk sağlığı ve hastalıkları uzman hekimlerinden biri tarafından uzman hekim raporu düzenlenmelidir (SUT 3.3.2/1-a).
• Ölçüm cihazı: Kan şekeri ölçüm cihazının bedeli de ödenir. Yenilenme süresi 2 yıldır; bu süreden önce alınan cihazın bedeli ödenmez (SUT 3.3.2/1-b).
• Satış noktası: Çubuklar ve ölçüm cihazı sözleşmeli satış merkezlerinden veya eczanelerden temin edilir (SUT 3.3.2/1-d).
• İnsülin kalem iğne uçları: İnsülin kartuşlarıyla birlikte ya da tek başına reçete edildiğinde ödenir. Bu hüküm 17.10.2025 tarihli ve 33050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bugünkü hâlini aldı (SUT 3.3.5/2).

Sensör kullanan bir çocuğun parmaktan ölçüm ihtiyacı azalır, ama tamamen ortadan kalkmayabilir. Çocuklarda çubuk adedi raporda yazan tedavi protokolüne bağlı olduğu için, raporda gerçek ihtiyacın açıkça yazılması önemlidir.

İnsülin pompası ve sarf malzemelerini SGK öder mi?

Evet, ama raporda üç şartın birlikte yazılı olması gerekir. İnsülin pompası, SUT eki Diğer Protez Ortezler Listesi’nde (EK-3/C-3) DO1020 koduyla “Mikro İnfüzyon Pompası (İnsülin Pompası)” adıyla yer alır. Pompanın ve sarf malzemelerinin ödeme şartları bu kalemin açıklamasında şöyle sayılmıştır:

(1) Mikro infüzyon pompası, infüzyon seti ve rezervuar bedellerinin ödenebilmesi için sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gerekmekte olup raporda;
a) Hastanın Tip I Diyabetli veya insüline bağımlı Tip II Diyabetli olması ile birlikte kan şekerinin oynak (brittle) seyrettiğinin ya da gebelikte gestasyonel diyabet (hamilelik diyabeti) olduğunun belirtilmesi,
b) Hastanın kendi kendine veya yakınlarının cihazı kullanma yeteneğini kazanmış olduklarının belirtilmesi,
c) Raporda iç hastalıkları veya çocuk sağlığı hastalıkları uzman hekimlerinden birinin yer alması şartları aranacaktır.

SUT eki EK-3/C-3, DO1020 açıklaması

Yani Tip 1 diyabet tanısı tek başına yetmez. Raporda kan şekerinin oynak seyrettiği (gebelikte ise gestasyonel diyabet bulunduğu) ve hastanın ya da yakınlarının cihazı kullanabildiği açıkça yazmalı, kurulda iç hastalıkları veya çocuk sağlığı ve hastalıkları uzman hekimi bulunmalıdır. Bu üç şart infüzyon seti ve rezervuar için de aranır; ret yazısı alındığında ilk bakılacak yer, raporun bu üç şartı karşılayıp karşılamadığıdır.

Malzeme	SUT kodu ve listesi	SUT fiyatı	Reçete kuralı
İnsülin pompası	DO1020, EK-3/C-3	24.548,16 TL	Yukarıdaki sağlık kurulu raporuyla
İnfüzyon (pompa) seti	A10034, EK-3/C-4	68,88 TL	En fazla 3 günde 1 adet hesabıyla, en fazla 3 aylık miktar
İnsülin rezervuarı	A10035, EK-3/C-4	22,93 TL	En fazla 3 günde 1 adet hesabıyla, en fazla 3 aylık miktar

Fiyatlar, listelerin 17.01.2026 tarihli ve 33140 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle oluşan güncel hâlinden alınmıştır. Bu tutarlar SGK’nın ödeyeceği üst sınırdır; satış fiyatı daha yüksekse aradaki fark hastaya kalır (SUT 3.1.1/8, SUT 3.2.2/1). Pompa, set ve rezervuar, SGK’nın tıbbi mevzuat yönünden değerlendireceği malzemeler listesinde (EK-3/C-1) de yer alır; yani SGK, raporun liste şartlarına uygunluğunu ödeme aşamasında ayrıca inceler.

Pompa kullananlar için SUT’un genel tıbbi malzeme hükümleri de önemlidir:

Konu	Kural	Dayanak
Sürekli kullanılan malzeme raporu	SUT’ta istisna yoksa en fazla 2 yıl geçerlidir	SUT 3.1.2.2/2
Reçete miktarı	SUT’ta istisna yoksa en fazla 2 aylık; infüzyon seti ve rezervuarda liste açıklaması gereği en fazla 3 aylık	SUT 3.1.2.2/4
Yeni reçete zamanı	Kayıtlı malzeme bitim tarihinden en erken 15 gün önce	SUT 3.1.2.2/3
Rapor ile reçete arası (tek seferlik malzeme)	Rapor tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde reçete	SUT 3.1.2.2/1
Fazla reçete	SUT’taki kullanım adedi kadar ödenir	SUT 3.1.2/6
Kayıp veya çalınma	Miat süresi dolmadan yenisi ödenmez	SUT 3.1.2/7
Arıza	Garanti süresinde firma, sonrasında gerekirse SGK karşılar	SUT 3.1.2/8
Bedeli ödenmeyen cihazın sarfı	Kural olarak ödenmez	SUT 3.1.2/17

Son satır pompa kullananlar için özellikle önemlidir. Pompanın kendisi SGK tarafından karşılanmamışsa (örneğin yukarıdaki şartları taşımayan bir raporla ya da raporsuz olarak kişisel imkânla alınmışsa), infüzyon seti ve rezervuar bedelleri de kural olarak ödenmez. Bu nedenle pompaya geçmeden önce cihazın ve sarf malzemelerinin listede hangi kodla ve hangi rapor şartıyla tanımlandığını hekiminizle ve satış noktasıyla birlikte kontrol etmek gerekir.

Katılım payı ödenir mi?

Tıbbi sarf malzemelerinden katılım payı alınmaz; muayene ve ilaçlarda ise kurallar ayrıdır. Katılım payı, sağlık hizmetinden yararlanırken hastanın cebinden ödediği tutardır. Kanun, katılım payı alınacak hizmetleri ayakta muayene, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide ilaçlar ve belirli yatarak tedaviler olarak sayar (5510 s. K. m. 68/1). Sağlık raporuyla belgelendirilmek şartıyla, Kurumca belirlenen kronik hastalıklarda ve hayati önemi haiz protez ve ortezlerde katılım payı alınmaz (5510 s. K. m. 69/1-d).

Hizmet	Katılım payı	Dayanak
Sensör, infüzyon seti, rezervuar gibi tıbbi sarf malzemeleri	Alınmaz	SUT 1.8.5/9
İnsülin pompası (Diğer Protez Ortezler Listesi’nde)	Sağlık raporunda hayati öneme haiz olduğu belirtilmemişse gelir/aylık alanlar %10, diğerleri %20; üst sınır brüt asgari ücretin %75’i	SUT 1.8.3/1-c, 1.8.3/2
Ayakta tedavide ilaçlar	%10 veya %20 ile reçete başına tutar; EK-4/D listesindeki hastalıklarda listedeki ilaçlar için alınmaz	SUT 1.8.2
Aile hekimi muayenesi	Alınmaz	SUT 1.8.1/1
İkinci basamak resmî hastane muayenesi	50 TL	SUT 1.8.1/1-a
Eğitim ve araştırma, üçüncü basamak ve devlet üniversitesi hastaneleri	90 TL	SUT 1.8.1/1-b, c, d
Özel hastane ve vakıf üniversitesi hastaneleri	100 TL	SUT 1.8.1/1-e, f, g

Muayene katılım payı tutarları 01.07.2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu hâlini aldı. Aile hekiminin sevkiyle gidilen muayenelerde tutar %50 indirimli alınır (SUT 1.8.1/1). Ayrıca SUT eki EK-1/A listesinde yer alan kronik hastalıklarda, sağlık raporuyla belgelendirilmesi şartıyla o hastalıkla ilgili uzmanlık dalındaki muayenelerden katılım payı alınmaz (SUT 1.8.5/7). Diyabet, bu listedeki E00-E90 (endokrin, beslenme ve metabolizma hastalıkları) grubunda yer alır. Özel hastanelerin ayrıca alabileceği ilave ücret, katılım payından farklı bir kalemdir (5510 s. K. m. 73).

İnsülin pompası SUT ekinde Diğer Protez Ortezler Listesi’nde yer aldığı için protez ve ortez katılım payına tabidir. Sağlık kurulu raporunda pompanın hayati öneme haiz olduğu belirtilirse katılım payı alınmaz (5510 s. K. m. 69/1-d, SUT 1.8.3/1-c). Bu nedenle raporda bu ifadenin yer alıp almadığına da bakmak gerekir.

Rapor, reçete ve temin süreci adım adım nasıl işler?

Süreç, SUT’a uygun bir rapor alınmasıyla başlar ve malzemenin sözleşmeli bir satış noktasından reçeteyle alınmasıyla tamamlanır. Adımlar genel olarak şöyledir:

1. Raporun alınması

Malzemenin SUT’ta istediği rapor türü (uzman hekim raporu ya da sağlık kurulu raporu), raporu düzenleyecek hastanenin basamağı ve raporda bulunması gereken branşlar önceden kontrol edilir. Sensör için resmî ikinci veya üçüncü basamak bir hastanede, en az bir çocuk endokrinoloji hastalıkları uzman hekiminin yer aldığı sağlık kurulu raporu gerekir. Raporlar elektronik ortamda (e-rapor) düzenlenir ve SGK sistemine kaydedilir.

2. Reçete

Rapora dayanılarak, SUT’ta yetkili kılınan hekim reçete yazar. Sensörde bu hekim çocuk endokrinoloji hastalıkları uzmanı, çocuk hastalıkları uzmanı veya aile hekimi olabilir; reçete üçer aylık düzenlenir. Diğer sürekli malzemelerde reçete kural olarak en fazla iki aylık düzenlenir (SUT 3.1.2.2/4).

3. Satış noktası ve MEDULA

Reçete, SGK ile sözleşmeli medikal firmaya veya eczaneye götürülür. Satış noktası MEDULA sistemi üzerinden hastanın hak sahipliğini, raporu ve ürünün SUT koduyla eşleşmesini kontrol eder. Ürün MEDULA’da tanımlı değilse SGK ödeme yapmaz (SUT 3.1.1/14).

4. Fark ücreti

Satış fiyatı SUT’taki tavan fiyatı aşıyorsa satış noktası farkı hastadan isteyebilir. Ödeme yapmadan önce SGK’nın karşılayacağı tutarı ve sizden istenecek farkı yazılı olarak öğrenmek, sonradan uyuşmazlık çıkmasını önler.

5. Ret ya da eksik ödeme

Satış noktası “SGK karşılamıyor” derse, bunun nedenini yazılı olarak sormak ve gerekirse SGK il müdürlüğüne başvurmak gerekir. Sözlü ret, hukuki yollar açısından yeterli değildir; aşağıda anlatılan başvuru zorunluluğu da bu nedenle önemlidir.

SGK ödemezse ya da eksik öderse ne yapılabilir?

Önce SGK’ya yazılı başvuru yapılır; talep reddedilirse ya da 60 gün içinde cevap verilmezse iş mahkemesinde dava açılabilir. SUT’taki bir hükmün kendisi hukuka aykırı görülüyorsa bu hükmün iptali için ayrıca Danıştayda dava açılabilir. Bu iki yol farklı mahkemelerde ve farklı kurallarla işler.

1. SGK’ya yazılı başvuru zorunludur

5510 sayılı Kanundan doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce SGK’ya başvurmak bir dava şartıdır. Dava şartı, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için bulunması gereken ön koşuldur.

(1) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan başvuruya altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 4/1

Başvuruda rapor, reçete, fatura ve varsa satış noktasının ret gerekçesi eklenmeli; talep açıkça yazılmalıdır (ör. “… tarihli fatura bedelinin ödenmesi ve tedavi süresince … malzemesinin bedelinin karşılanması”). Başvurunun tarihini ispat edebilecek bir yol seçilmelidir.

2. Görevli mahkeme iş mahkemesidir

SGK’nın taraf olduğu sosyal güvenlik uyuşmazlıklarına iş mahkemeleri bakar:

Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.

5510 sayılı Kanun, m. 101

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu da idari para cezalarına itirazlar ve 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar dışında, SGK’nın taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıkları iş mahkemelerine verir (7036 s. İMK m. 5/1-b). İş mahkemesi kurulmamış yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi, İş Mahkemeleri Kanunu’ndaki usule göre bakar (7036 s. İMK m. 2/3). Danıştay 10. Dairesi de tıbbi cihaz bedeline ilişkin bir davada görevi bu şekilde ayırmıştır: “uyuşmazlığın, tıbbi cihaz bedelinin ödenmemesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen bedelin tazmini isteminden kaynaklanan kısmının, 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesi uyarınca iş mahkemesinde; Sağlık Uygulama Tebliği’nin ilgili hükümlerinin iptaline ilişkin kısmının ise Danıştayda görülmesi gerekmekte” olduğuna karar vermiştir (Danıştay 10. D., 16.03.2023, 2023/739 E., 2023/1391 K.). Aşağıda anılan Gülten Önen başvurusunda SGK’nın ilaç bedeli reddi idare mahkemesinde incelenmişse de o dosyada görev konusu tartışılmamıştır.

3. Zorunlu arabuluculuk var mı?

Hayır. İş Mahkemeleri Kanunu’ndaki zorunlu arabuluculuk, işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade davaları için öngörülmüştür (7036 s. İMK m. 3/1). Sağlık giderinin SGK’ca karşılanması talebi bu kapsamda değildir; burada aranan ön şart, yukarıda anlatılan SGK’ya başvurudur.

4. Dava nasıl ilerler?

Dava genellikle “Kurum işleminin iptali ile … bedelinin Kurumca karşılanması” istemiyle açılır. Mahkeme, cihazın tıbben zorunlu olup olmadığını üniversite hastanelerinden ya da Adli Tıp Kurumundan alınacak bilirkişi kurulu raporuyla araştırır. Acil durumlarda ihtiyati tedbir istenebilir. İhtiyati tedbir, dava sürerken telafisi güç bir zararı önlemek için mahkemenin verdiği geçici karardır. Anayasa Mahkemesinin incelediği bir dosyada, bir iş mahkemesinin ilaç bedelinin SGK tarafından dava sürerken karşılanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verdiği ve bu kararın istinafta korunduğu görülmektedir (AYM, Halil Emre Acar, B. No: 2020/9392, 22.02.2022).

İş mahkemesi davaları için İş Mahkemeleri Kanunu’nda ayrıca kısa bir dava açma süresi öngörülmemiştir. Yine de fatura ve ödeme taleplerinde gecikmemek, hem ispat hem de zamanaşımı riski bakımından önemlidir.

5. SUT hükmüne karşı Danıştayda iptal davası

SUT, SGK’nın çıkardığı ve ülke çapında uygulanan bir düzenleyici işlemdir. Bu tür işlemlere karşı iptal davası ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda açılır (2575 s. Danıştay K. m. 24/1-c). Dava açma süresi 60 gündür (2577 s. İYUK m. 7/1). Süre, düzenleyici işlemin ilanını izleyen günden başlar. Ancak düzenleyici işlem kişiye uygulandığında, ilgili kişi düzenleyici işleme, uygulama işlemine ya da ikisine birlikte dava açabilir (2577 s. İYUK m. 7/4).

Danıştay bu davalarda dilekçenin, iptali istenen SUT maddesini ya da liste kalemini açıkça göstermesini arıyor. Aşağıda anlatılan iki kararda, sensörün SUT’ta yer almamasını “eksik düzenleme” olarak dava konusu yapan dilekçeler bu nedenle yenilenmek üzere reddedildi.

Yol	Nereye	Süre	Dayanak
Ödeme talebi ve itiraz	SGK sosyal güvenlik il/merkez müdürlüğü	Cevap süresi 60 gün; cevap yoksa ret sayılır	7036 s. İMK m. 4/1
Kurum işleminin iptali ve bedelin ödenmesi	İş mahkemesi	İMK’da özel kısa süre yok	5510 s. K. m. 101, 7036 s. İMK m. 5/1-b
SUT hükmünün iptali	Danıştay (ilk derece)	60 gün	2575 s. K. m. 24/1-c, 2577 s. İYUK m. 7
Bireysel başvuru	Anayasa Mahkemesi	Başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren 30 gün	6216 s. K. m. 45/2, 47/5

Yargıtay SUT dışındaki cihazlar hakkında ne diyor?

Yargıtay, SUT’ta yer almayan ya da SUT şartlarını taşımayan bir ilacın veya tıbbi malzemenin yargı kararıyla ödettirilebileceğini kabul ediyor; ancak bunu sıkı şartlara bağlıyor. Mahkemenin, malzemenin tıbben zorunlu, hayati önemde ve sürekli olarak etkin ve yararlı olduğunu, uzman bilirkişi kuruluyla ve somut hasta özelinde ortaya koyması gerekiyor.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 03.12.2025, 2024/392 E., 2025/780 K.

Olay: Mide kanseri olan bir emekli, SUT eki ilaç listesinde yer almadığı gerekçesiyle bedeli reddedilen bir ilacın SGK tarafından karşılanmasını istedi. İlk derece mahkemesi davayı kabul etti; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararı bozdu, mahkeme önceki kararında direndi.

Sonuç ve gerekçe: Hukuk Genel Kurulu direnme kararını genişletilmiş gerekçeyle bozdu. Kurul, ilacın dava sürerken SUT kapsamına alındığını da dikkate alarak, önce hastanın SUT’taki kullanım şartlarını taşıyıp taşımadığının belirlenmesini istedi. SUT şartları taşınmıyorsa veya kullanım SUT’a alınma tarihinden önceyse, üniversite hastanesinden en az üç kişilik bilirkişi kurulundan ayrıntılı rapor alınması gerektiğini belirtti. Kurul, yargı yoluyla ödemenin ancak “ilacın faz çalışmalarının tamamlanması, hayati önemi haiz, kullanılmasının tıbben ve fennen zorunlu olup kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli etkin ve yararlı olması” ile tıbbi otoritelerce kabul görmesi ve Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması hâlinde mümkün olduğunu vurguladı. Karar oy çokluğuyla verildi. Görüşmelerde bir kısım üyeler, hekimin akıllı ilaç kullanımı ilkelerine uygun olarak belirlediği tedavinin yeterli olduğunu ve direnme kararının onanması gerektiğini savundu; bu görüş çoğunlukça benimsenmedi.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 27.04.2026, 2024/11674 E., 2026/5691 K.

Olay: Tip 1 diyabetli bir hasta, SUT’taki tıbbi malzeme listesinde yer almadığı gerekçesiyle reddedilen sürekli glukoz ölçüm cihazı (sensör) bedelinin SGK tarafından karşılanmasını istedi. İstanbul 20. İş Mahkemesi davayı kısmen kabul etti, bölge adliye mahkemesi SGK’nın istinaf başvurusunu reddetti.

Sonuç ve gerekçe: Yargıtay, alınan bilirkişi raporunun cihazın sürekli olarak daha etkin ve yararlı olduğunu ve kullanımının tıbben zorunlu bulunduğunu yöntemince belirlemediğini belirterek kararı oy birliğiyle bozdu. Daire, sensörün dava sürerken A10142 koduyla SUT’a alındığını hatırlatarak mahkemeden önce bu değişikliğin davacıya uygulanıp uygulanmadığını ve davanın konusuz kalıp kalmadığını araştırmasını istedi. SUT şartları taşınmıyorsa veya talep SUT’a alınma tarihinden önceki döneme ilişkinse; hipoglisemi ataklarının sıklığı ve şiddeti, gece hipoglisemileri, HbA1c değerleri, parmak ucu ölçümün bu hasta için yeterli olup olmadığı ve uluslararası kılavuzların bu hasta grubunda sürekli glukoz izlemini önerip önermediği incelenmelidir. Bu inceleme, üniversitelerin ilgili anabilim dalından (hasta çocuksa çocuk endokrinoloji bölümünden) en az üç kişilik bilirkişi kurulu veya Adli Tıp Kurumu raporuyla yapılmalıdır. Mahkeme sonunda cihazın “lüks/konfor amaçlı mı, yoksa hayatı koruyucu ve zorunlu bir tedavi unsuru mu olduğu” sorusuna cevap vermelidir. Daire ayrıca şunu hatırlattı: “talebe konu ilaç/tıbbi malzeme bedellerinin yargı yolu ile ödenebilmesi için malzemenin tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması” gerekir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 24.02.2025, 2025/168 E., 2025/2790 K.

Olay ve sonuç: Tip 1 diyabet ve oynak seyirli (brittle) diyabeti olan bir hastanın insülin pompası aparatı (mikro infüzyon pompa seti ve insülin rezervuarı) bedeline ilişkin davada Yargıtay, esasa girmeden dosyayı bölge adliye mahkemesine geri çevirdi. Daire; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan ürünün ruhsat ve onay belgelerinin, SGK’dan da malzemenin SUT kapsamına alınıp alınmamasına ilişkin bilimsel görüş ve gerekçelerin getirtilmesini istedi. Bu karar nihai bir esas kararı değildir; ancak pompa sarf malzemesi davalarında mahkemelerin hangi belgeleri aradığını gösterir.

Bu kararlardan çıkan pratik sonuç şudur: Dava açmak, otomatik bir ödeme anlamına gelmiyor. Sonucu belirleyen, dosyadaki tıbbi belgelerin hastanın kendine özgü durumunu ne kadar açık gösterdiği ve bilirkişi kurulunun buna vereceği cevaptır. Hipoglisemi kayıtları, acil başvurular, HbA1c geçmişi ve hekimin gerekçeli raporu bu nedenle önemlidir. Kararlar somut dosyalara ilişkindir; içtihadın ileride değişebileceği de göz önünde tutulmalıdır.

Danıştay sensörün SUT’ta yer almamasına karşı açılan davalarda ne dedi?

Danıştay 10. Dairesi, sensörün SUT’ta yer almamasını “eksik düzenleme” olarak dava konusu yapan iki dilekçeyi esasa girmeden, yenilenmek üzere reddetti. Danıştay bu davalarda sensörün SUT’a alınması gerekip gerekmediği hakkında bir değerlendirme yapmadı; yalnızca dilekçenin nasıl yazılması gerektiğini gösterdi.

• Danıştay 10. Daire, 15.05.2024, 2024/1277 E., 2024/1975 K.: Davacı SUT’un ve eklerinin tamamının, sensör ve vericiye yer vermediği için iptalini istedi. Daire, eksik düzenleme iddiasıyla açılan davalarda “iddia edilen eksik düzenlemenin düzenleyici işlemin hangi maddesine ya da kısmına yönelik olduğunun hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi” gerektiğini belirterek dilekçeyi reddetti ve 30 gün içinde yenilenmesine imkân tanıdı.
• Danıştay 10. Daire, 25.09.2024, 2024/4255 E., 2024/3376 K.: Bu kez SUT’un 3.3.2 maddesinin iptali istendi; ancak dilekçenin içeriğinde EK-3/C-4 listesine yönelik iddialar da yer aldığı için konu, içerik ve sonuç kısımları uyumsuz bulundu ve dilekçe yine yenilenmek üzere reddedildi.

Bu iki karar sensörün 12.12.2024 tarihinde SUT’a alınmasından önce verildi. Yetişkinlerin kapsam dışında bırakılması gibi bugünkü bir sınırlamaya karşı Danıştayda dava açılacaksa, iptali istenen liste kaleminin (ör. A10142 açıklamasındaki yaş sınırı) ve hukuka aykırılık sebeplerinin dilekçede açıkça gösterilmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru mümkün mü?

Mümkündür, ancak önce kanun yollarının tüketilmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, ilaç bedelinin SGK tarafından ödenmesi istemli dava henüz sürerken yapılan başvuruyu bu nedenle kabul edilemez buldu: “Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK tarafından ödenmesi talepli yargılamanın derdest olduğu görülmüştür.” (AYM, Halil Emre Acar, B. No: 2020/9392, 22.02.2022). Bu dosyada Mahkeme, kabul edilemezlik kararından önce, 20.03.2020 tarihinde başvurucunun tedbir talebini kabul etmişti.

Başka bir dosyada Anayasa Mahkemesi, idare mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararına rağmen SGK’nın ödeme için ek belgeler istemesi üzerine, ilaç bedelinin “bu ödemenin başvurucunun tedavisine derhâl başlanmasını engelleyecek herhangi bir şarta bağlı olmaksızın doğrudan ilacı ithale yetkili kuruluşa yapılmasına” yönelik tedbir kararı verdi. İptal kararı daha sonra kesinleştiği için başvuru 12.03.2026 tarihinde düştü (AYM, Gülten Önen, B. No: 2021/37086, 12.03.2026).

Bu iki karar kanser ve nadir hastalık ilaçlarına ilişkindir; diyabet cihazları hakkında Anayasa Mahkemesinin esasa ilişkin bir kararı bulunmadı. Kararlar, hayati önem taşıyan durumlarda bireysel başvuru sırasında tedbir istenebileceğini, ancak başvurunun esas incelemesi için olağan yolların tüketilmiş olması gerektiğini gösteriyor. Bireysel başvuruda ileri sürülen hak, Anayasa’nın 17. maddesindeki kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkıdır.

Tip 1 diyabetli öğrencinin okulda hangi hakları var?

Millî Eğitim Bakanlığı’nın “Tip 1 Diyabetli Öğrencilerin Okul/Kurumlarda Bakımı ve Desteklenmesi Hakkında Yönerge”si, diyabetli öğrencinin okula kabulünden sınavlara kadar okulun yükümlülüklerini düzenler. Yönerge Bakanlığa bağlı tüm resmî ve özel okulları kapsar. Önemli hükümleri şunlardır:

• Kayıt ve servis: Tip 1 diyabetli öğrenci, kendi tedavisini yapıp yapamadığına bakılmaksızın okula kaydedilir ve okul servisleri dâhil bütün imkânlardan yararlanır (Yönerge m. 5/1-2).
• Aile okulda beklemek zorunda değildir: Ailelerden gün boyu okulda bulunarak tedaviyi yapmaları beklenmez (Yönerge m. 5/7).
• İnsülin ve glukagon: Okul hemşiresi, hemşire yoksa eğitim almış bir öğretmen veya görevlendirilmiş personel gönüllü olarak insülin ve glukagon uygulayabilir. Bunun için ailenin onam belgesi alınır (Yönerge m. 5/10, 6/3).
• Pompa ve sensör: İnsülin pompası ve sürekli glukoz izlem sisteminin okulda kullanımının devamı için gerekli düzenlemeler yapılır. Sensörün alıcısı ya da onun yerine kullanılan cep telefonu derste öğretmene, sınavda gözetmene emanet edilerek glukoz verisinin kesintiye uğramaması sağlanır (Yönerge m. 5/11).
• Derste ölçüm ve ara öğün: Öğrencinin derste kan şekerini ölçmesine, insülin yapmasına, gerektiğinde sınıfta ara öğün almasına, su içmesine ve tuvalete gitmesine izin verilir (Yönerge m. 7/3, 8/2, 13/8-9).
• Sınavlar: Merkezî sınavlar dâhil bütün sınavlarda öğrencinin yanında ölçüm cihazı, sürekli glukoz izlem sistemi, insülin kalemi, insülin pompası ve şeker ile ara öğün bulundurmasına izin verilir. Öğrenci akranlarıyla aynı salonda sınava girer. Bunun için tanıyı gösteren rapor yeterlidir (Yönerge m. 10/2, 4, 5).
• Etkinlikler: Öğrenci beden eğitimi dersleri, okul gezileri ve takımlar dâhil bütün etkinliklere katılır; aşırı koruyucu davranılarak bu etkinliklerden uzak tutulamaz (Yönerge m. 9/1, 9/4).

Yönerge, Bakanlığın Sağlık Bakanlığı ve Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği ile yürüttüğü “Okulda Diyabet Programı” kapsamında hazırlanmıştır (Yönerge m. 16). Okulda sorun yaşanırsa önce okul yönetimine yazılı başvurmak ve yönergenin ilgili maddesini göstermek, çoğu zaman ilk ve en etkili adımdır.

İş hayatında diyabet nedeniyle ayrımcılık yapılabilir mi?

Hayır. Sağlık durumu ve engellilik nedeniyle ayrımcılık yasaktır. 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu bunu açıkça düzenler:

(2) Bu Kanun kapsamında cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılık yasaktır.

6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, m. 3/2

İşveren; iş ilanından işe alıma, çalışma koşullarından iş ilişkisinin sona ermesine kadar hiçbir aşamada ayrımcılık yapamaz. Bu yasak kamu kurumlarındaki istihdamı da kapsar (6701 s. K. m. 6/1, 6/6). Zorunlu mesleki gereklilikler varsa, amaca uygun ve orantılı farklı muamele ayrımcılık sayılmaz (6701 s. K. m. 7/1-a). İş Kanunu da iş ilişkisinde engellilik ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılmasını yasaklar; aykırılık hâlinde işçi dört aya kadar ücreti tutarında tazminat ve yoksun bırakıldığı hakları isteyebilir (4857 s. İş K. m. 5).

Ayrımcılığa uğradığını düşünen kişi Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna (TİHEK) ücretsiz başvurabilir. Başvurudan önce uygulamanın düzeltilmesi karşı taraftan istenir; bu talep reddedilir veya 30 gün içinde cevap verilmezse Kuruma başvurulur (6701 s. K. m. 17/1-2). İş Kanunu’nun 5. maddesi kapsamındaki iddialarda önce o Kanundaki şikâyet yolları izlenmelidir (6701 s. K. m. 17/5). Başvuran, iddiasını destekleyen kuvvetli emareleri ortaya koyarsa, ayrımcılık yapmadığını ispat yükü karşı tarafa geçer (6701 s. K. m. 21/1).

Diyabetli çocuğu olan çalışan ebeveynler için İş Kanunu’nda ayrıca bir izin hakkı vardır:

İşçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.

4857 sayılı İş Kanunu, ek m. 2 (ikinci cümle)

Engellilik ya da özel gereksinim raporu ne işe yarar?

Engellilik raporu (çocuklarda “özel gereksinim raporu”), SGK’dan malzeme almak için istenen sağlık kurulu raporundan farklı bir rapordur ve farklı haklara kapı açar. Yetişkinlerde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 18 yaş altındakilerde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) uygulanır; ikisi de 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Bu raporların sağladığı haklar (ör. vergi indirimleri, istihdam ve eğitim destekleri, yukarıdaki ücretli izin) çoğu zaman rapordaki oran veya özel gereksinim düzeyine bağlıdır ve her hak kendi mevzuatındaki şartlara tabidir. Tip 1 diyabet tanısı tek başına belirli bir oranı ya da hakkı kendiliğinden doğurmaz; değerlendirme kişinin durumuna göre yapılır. Raporu almadan önce hangi hak için ve hangi şartla istendiğini öğrenmek, gereksiz hastane süreçlerini önler.

Ayrıca SUT için alınan sağlık kurulu raporu ile engellilik raporu birbirinin yerine kullanılamaz. Sensör veya pompa için SGK’nın aradığı rapor SUT’taki şartlara göre ayrıca düzenlenmelidir.

Uygulamada sık yapılan hatalar nelerdir?

• Raporun yanlış hastaneden alınması: Sensör raporu resmî ikinci veya üçüncü basamak hastanede, çocuk endokrinoloji hastalıkları uzman hekiminin bulunduğu kurulda düzenlenmelidir. Özel hastane raporu bu şartı karşılamaz.
• Sözleşmesiz satış noktasından alım: Ayakta tedavide malzeme ancak SGK ile sözleşmeli satış merkezi veya eczaneden alındığında ödenir (SUT 3.1.2/16).
• MEDULA’da tanımlı olmayan ürün: Barkodu SUT koduyla eşleşmemiş bir ürün için ödeme yapılmaz (SUT 3.1.1/14).
• Raporun süresinin kaçırılması: Sensör raporu bir yıllıktır; süresi dolmadan yenilenmezse reçete yazılamaz.
• SGK’ya başvurmadan dava açmak: Başvuru dava şartıdır; başvurusuz açılan dava usulden sorun yaratır (7036 s. İMK m. 4/1).
• Genel ifadeli bilirkişi raporuna güvenmek: Yargıtay, soyut ifadeli raporlara dayanan kararları bozuyor. Hastaya özgü tıbbi kayıtların dosyaya eksiksiz sunulması gerekir.
• Danıştayda genel iptal istemi: “SUT’un tamamının iptali” gibi belirsiz bir istem, dilekçenin reddine yol açar; iptali istenen madde veya liste kalemi açıkça gösterilmelidir.

Güncel gelişmeler neler?

Bu yazı 22.10.2026 tarihi itibarıyla hazırlandı. SUT’un mevzuat.gov.tr’deki güncel metni, 02.10.2026 tarihli ve 33388 sayılı Resmî Gazete’deki değişikliğe kadar işlenmiştir. 03.10.2026 ile 22.10.2026 arasında yayımlanan Resmî Gazete sayılarında yeni bir SUT değişikliği yer almıyor. Konuyla ilgili başlıca gelişmeler şunlardır:

Tarih	Gelişme	Kaynak
15.05.2024 ve 25.09.2024	Danıştay 10. Dairesi, sensörün SUT’ta yer almamasına karşı açılan iki davada dilekçeyi yenilenmek üzere reddetti.	Danıştay 10. D., 2024/1277 E. ve 2024/4255 E.
12.12.2024	Sürekli glukoz izleme sensörü (A10142) 2-18 yaş Tip 1 diyabetliler için SUT kapsamına alındı; kan şekeri ölçüm çubuklarına ilişkin SUT 3.3.2 maddesi yeniden düzenlendi.	RG 12.12.2024, S. 32750; Bakan açıklaması (Anadolu Ajansı, 12.12.2024)
08.03.2025	Ölçüm çubukları ve ölçüm cihazlarının sözleşmeli satış merkezi veya eczanelerden temin edileceği hükmü değiştirildi.	RG 08.03.2025, S. 32835 (SUT 3.3.2/1-d)
02.06.2025	Bakan Işıkhan, sensör desteğinden 20.267 hastanın yararlandığını ve SGK’nın 343 milyon TL ödediğini açıkladı.	Basın haberi (Son Havadis, 02.06.2025)
17.10.2025	İnsülin kalem iğne uçlarının ödenmesine ilişkin hüküm değiştirildi.	RG 17.10.2025, S. 33050 (SUT 3.3.5/2)
03.12.2025	Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, SUT dışı ilaç bedellerinin yargı yoluyla ödenmesi için aranan şartları yeniden vurguladı.	HGK 2024/392 E., 2025/780 K.
27.04.2026	Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, SUT şartlarını taşımayan sensör taleplerinde bilirkişi incelemesinin kapsamını ayrıntılı olarak belirledi.	10. HD 2024/11674 E., 2026/5691 K.
17.01.2026	SUT eki tıbbi malzeme listeleri (EK-3/C-3, EK-3/C-4) son kez değiştirildi; yazıdaki pompa, set, rezervuar ve sensör fiyatları bu güncel listelerden alındı.	RG 17.01.2026, S. 33140
01.07.2026	Muayene katılım payı tutarları değişti; birinci basamakta katılım payı alınmıyor.	RG 01.07.2026, S. 33297 (SUT 1.8.1)

Yetişkin Tip 1 diyabetliler için sensörün SUT kapsamına alınmasına ilişkin bu tarihe kadar yayımlanmış resmî bir düzenleme bulunmuyor. SUT ve ekleri sık değiştiği için, başvuru veya dava öncesinde güncel metnin SGK ve Resmî Gazete’den kontrol edilmesi gerekir.

Sık sorulan sorular

18 yaşını doldurmuş Tip 1 diyabetliyim. Sensör bedelini SGK öder mi?

SUT’a göre hayır; sensör kalemi 2-18 yaş aralığıyla sınırlı. Ödeme için SGK’ya yazılı başvuru yapılabilir, ret hâlinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Mahkeme, cihazın sizin için tıbben zorunlu ve hayati önemde olup olmadığını bilirkişi kuruluyla inceler; sonuç dosyadaki tıbbi kayıtlara bağlıdır.

Çocuğumun sensör raporunu özel hastaneden alabilir miyim?

SUT’taki açıklama, ikinci veya üçüncü basamak resmî sağlık hizmeti sunucusunda, en az bir çocuk endokrinoloji hastalıkları uzman hekiminin yer aldığı sağlık kurulu raporunu arıyor. Özel hastane raporu bu şartı karşılamaz. Reçeteyi ise rapora dayanarak aile hekimi de yazabilir.

Pompanın fiyatı SGK’nın ödediği tutardan yüksek. Farkı kim öder?

SUT eki listelerdeki fiyatlar tavan fiyattır ve SGK fatura tutarını bu fiyatı aşmamak üzere öder. Pompa için bu tutar 24.548,16 TL’dir. Aradaki fark kural olarak hastaya kalır. Farkın da ödenmesi için dava açılırsa mahkeme, Yargıtay’ın aradığı tıbbi zorunluluk şartlarını inceler.

SGK’ya başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. Dava açmadan önce SGK’ya başvurmak zorunludur. SGK 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve dava açılabilir (7036 s. İMK m. 4/1).

Bu davalarda arabulucuya gitmek gerekiyor mu?

Hayır. İş davalarındaki zorunlu arabuluculuk işçi-işveren uyuşmazlıkları içindir. SGK’ya karşı sağlık gideri davasında ön şart, SGK’ya başvurudur.

Pompayı kendim aldım; infüzyon seti ve rezervuarı SGK karşılar mı?

SUT’a göre bedeli SGK’ca karşılanmayan tıbbi cihazların sarf malzemeleri, istisnalar dışında ödenmez (SUT 3.1.2/17). Pompanın kendisinin SUT şartlarıyla alınıp alınmadığı bu nedenle belirleyicidir.

Sensör ve sarf malzemeleri için katılım payı öder miyim?

SUT’a göre tıbbi sarf malzemelerinden katılım payı alınmaz (SUT 1.8.5/9). Satış fiyatı SUT tavanını aşıyorsa ödediğiniz tutar katılım payı değil, fiyat farkıdır.

Okul, çocuğumun sınıfta kan şekeri ölçmesine izin vermiyor. Ne yapabilirim?

MEB’in Tip 1 diyabetli öğrencilere ilişkin yönergesi, öğrencinin derste kan şekeri ölçmesine, insülin yapmasına ve ara öğün almasına izin verilmesini öngörüyor. Okul yönetimine yönergenin ilgili maddelerini göstererek yazılı başvurmak ilk adımdır.

Kaynakça

1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 63, 64, 68, 69, 73, 101 (RG 16.06.2006, S. 26200)
2. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 3, 4, 5 (RG 25.10.2017, S. 30221)
3. 2575 sayılı Danıştay Kanunu, m. 24
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 7
5. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 5, ek m. 2
6. 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, m. 3, 6, 7, 17, 21
7. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (RG 24.03.2013, S. 28597), m. 1.8, 3.1.1, 3.1.2, 3.1.2.2, 3.2.2, 3.3.2, 3.3.5; mevzuat.gov.tr güncel metni
8. SUT ekleri EK-3/C, EK-3/C-1, EK-3/C-3, EK-3/C-4 ve EK-1/A (mevzuat.gov.tr güncel ek dosyası; EK-3/C-3 ve EK-3/C-4 son değişiklik RG 17.01.2026, S. 33140)
9. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğler: RG 12.12.2024, S. 32750; RG 17.01.2026, S. 33140; RG 08.03.2025, S. 32835; RG 17.10.2025, S. 33050; RG 01.07.2026, S. 33297; RG 02.10.2026, S. 33388
10. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (RG 20.02.2019, S. 30692)
11. Millî Eğitim Bakanlığı, Tip 1 Diyabetli Öğrencilerin Okul/Kurumlarda Bakımı ve Desteklenmesi Hakkında Yönerge
12. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 03.12.2025, 2024/392 E., 2025/780 K.
13. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 27.04.2026, 2024/11674 E., 2026/5691 K.
14. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 24.02.2025, 2025/168 E., 2025/2790 K.
15. Danıştay 10. Daire, 16.03.2023, 2023/739 E., 2023/1391 K.
16. Danıştay 10. Daire, 15.05.2024, 2024/1277 E., 2024/1975 K.
17. Danıştay 10. Daire, 25.09.2024, 2024/4255 E., 2024/3376 K.
18. Anayasa Mahkemesi, Halil Emre Acar Başvurusu, B. No: 2020/9392, 22.02.2022
19. Anayasa Mahkemesi, Gülten Önen Başvurusu, B. No: 2021/37086, 12.03.2026